Doğu Anadolu’da Kış: Kars, Erzurum ve Sarıkamış Rotaları

Erzurum, Sarıkamış ve Kars aynı hat üzerinde, birbirine yakın üç duraktır. Kışın üçü de kar altında kalır ve her biri farklı bir nedenle ziyaret edilir: Erzurum Selçuklu ve Osmanlı yapılarıyla, Sarıkamış çam ormanları ve kayak pistleriyle, Kars taş binaları ve donmuş Çıldır Gölü’yle. Doğu Anadolu’da kış gezisi planlıyorsanız bu üç şehri tek rotada birleştirmek mümkündür. Bu yazıda rotanın nasıl kurulacağını, her durakta neler görüleceğini ve sert kış koşullarına nasıl hazırlanacağınızı anlatıyoruz.

Doğu Anadolu’da kış: önce iklimi tanıyın

Bölge yüksek bir plato üzerindedir ve Türkiye’nin en soğuk kışlarını yaşayan yerleri arasındadır. Geceleri sıcaklık çok düşük değerlere iner, gündüz güneşli olsa bile hava keskin bir soğukluktadır. Kar uzun süre yerde kalır, yollarda buzlanma sık görülür. Gün ışığı da kısa olduğu için açık havadaki ziyaretleri öğle saatlerine yakın toplamak gerekir.

Bu koşullar gezmeyi engellemez, ama planınızı esnek tutmanızı gerektirir. Uçuşlar ve kara yolculukları hava yüzünden gecikebilir. Bir gün kaybetmeyi göze alacak şekilde program yapın ve dönüş uçağınızı gezinin son saatlerine sıkıştırmayın.

Erzurum: Selçuklu yapıları ve Palandöken

Erzurum, rotanın en büyük şehridir ve çoğu ziyaretçi bölgeye buradaki havalimanından girer. Şehrin tarihi merkezi birbirine yakın birkaç yapıda toplanır:

• Çifte Minareli Medrese: İki minaresi ve taş işçiliğiyle Erzurum’un simgesidir.
• Erzurum Ulu Camii: Medresenin hemen yanında, geniş ve sade bir Selçuklu camisidir.
• Üç Kümbetler: Konik çatılı üç mezar anıtı, yakın mesafede bir arada durur.
• Tarihi Taş Han: Eski bir kervansaraydır; bugün içinde yöreye özgü siyah renkli Oltu taşından tespih ve takı yapan ustalar çalışır.

Şehrin hemen yanındaki Palandöken Dağı, Türkiye’nin bilinen kayak merkezlerinden biridir. Kayak odaklı bir gezi planlıyorsanız Erzurum’da iki gece kalmak mantıklıdır.

Erzurum sofrası

Erzurum denince ilk akla gelen yemek cağ kebabıdır: yatay şişte pişirilen ve küçük şişlerle kesilerek servis edilen kuzu etidir. Tatlı tarafında kadayıf dolması sıkça önerilir. Soğuk bir günün ardından sıcak bir çorba ve demli çay, kışın Erzurum’da en çok aranan şeylerdir.

Sarıkamış: çam ormanı ve tarih

Erzurum ile Kars arasındaki yol Sarıkamış’tan geçer. İlçe, sarıçam ormanlarıyla çevrilidir ve kışın kar altındaki orman manzarası yolculuğun en güzel kesimlerinden birini oluşturur. Buradaki kayak merkezi, kuru ve hafif karıyla tanınır.

Sarıkamış’ın asıl ağırlığı ise tarihtedir. Birinci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi’nde, ağır kış koşullarında yürütülen Sarıkamış Harekâtı’nda çok sayıda asker soğuk ve hastalık yüzünden hayatını kaybetti. Sarıkamış Şehitliği bu askerlerin anısına ziyaret edilir. Kışın buraya gelmek, yaşananları anlamayı farklı kılar; birkaç dakikalık soğuk bile o koşulların ne kadar ağır olduğunu hissettirir.

Kars: taş binalar ve donmuş göl

Kars, rotanın son durağıdır. Şehir merkezinde Kars Kalesi, kalenin altındaki Taş Köprü ve çevresindeki eski yapılar, Ebul Hasan Harakani Türbesi ve Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi bir günde gezilir. Rus döneminden kalan koyu taş binalar karla birlikte ayrı bir görüntü oluşturur.

Kışın Kars’a gelenlerin çoğu bir gün de Çıldır Gölü’ne ayırır. Göl donduğunda üzerinde atlı kızaklar gezer ve yöre halkı buzu açarak balık tutar. Buza yalnızca yerel yetkililerin izin verdiği dönemde ve gösterdiği yerlerde çıkın. Kış sofrasında kaz eti, Kars’ın kaşar ve gravyer peynirleri öne çıkar.

Rotayı nasıl kurarsınız?

Seçenek 1: Erzurum’a uç, Kars’tan dön

En pratik plan, İstanbul’dan Erzurum’a uçmak, karayoluyla Sarıkamış üzerinden Kars’a geçmek ve Kars’tan dönmektir. Böylece aynı yolu iki kez gitmezsiniz. Bu plan için en az üç gün ayırmak, şehirleri acele etmeden görmenizi sağlar.

Seçenek 2: Trenle git, uçakla dön

Ankara’dan Kars’a giden Doğu Ekspresi treni kışın çok ilgi görür. Gidişi trenle yapıp Kars’ı ve Sarıkamış’ı gezdikten sonra Erzurum ya da Kars’tan uçakla dönebilirsiniz. Biletler hızlı tükendiği için önceden plan yapmanız gerekir. Ayrıntılar için Doğu Ekspresi turları sayfasına bakabilirsiniz.

Seçenek 3: Kayak odaklı

Amacınız kayaksa Palandöken ya da Sarıkamış’ta birkaç gece kalıp şehir gezilerini yarım günlere sığdırabilirsiniz. Bu durumda Kars için ayrı bir gün eklemek yine de iyi olur.

Sağlık ve konfor için notlar

Soğuk havada vücut beklediğinizden hızlı yorulur. Gün içinde sık sık kapalı bir mekâna girip ısınmak, sıcak içecek içmek ve öğünleri atlamamak enerjinizi korur. Kuru hava nedeniyle susuzluk fark edilmeyebilir; su içmeyi unutmayın. Kalp ya da solunum rahatsızlığı olanlar, yüksek rakımlı ve çok soğuk bir bölgeye gitmeden önce doktorlarına danışmalıdır.

Çocuklar ve yaşlılar soğuktan daha çabuk etkilenir. Onlarla seyahat ediyorsanız açık havadaki durakları kısa tutun, yedek eldiven ve çorap bulundurun. Karlı ve buzlu kaldırımlarda düşme riski yüksektir; botlara takılan kaymaz aparatlar işe yarayabilir. Kış manzarasını en rahat izlemenin yolu çoğu zaman aracın camından ya da sıcak bir kafenin penceresinden bakmaktır; bunu da programa dahil etmekten çekinmeyin.

Kış gezisi için hazırlık listesi

• Termal içlik, kalın kazak ve su geçirmez, uzun bir mont.
• Kaymayan tabanlı, su geçirmez ve bileği saran bot.
• Bere, boyunluk, kalın eldiven ve yün çorap; yedek çorap da alın.
• Dudak koruyucu ve nemlendirici krem; soğuk ve kuru hava cildi çatlatır.
• Güneş gözlüğü: kar üzerinde güneş göz yorar.
• Taşınabilir şarj cihazı; soğukta telefon pili hızla biter, telefonu iç cebinizde taşıyın.
• Kişisel ilaçlarınız ve kolay ulaşabileceğiniz bir termos.

Tur ile kışın Doğu’ya

Sakarya Tur’un uçaklı Gürcistan turu bu üç durağı ilk güne toplar. Sabiha Gökçen’den Erzurum’a uçulur; Çifte Minareli Medrese, Üç Kümbetler, Ulu Camii, eski Erzurum evleri ve Tarihi Taş Han gezilir. Kars yolunda Sarıkamış Şehitliği’nde durulur; Kars’ta Kars Kalesi, Taş Köprü, Hasan Harakani Türbesi ve Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi görülür. Gece Kars’ta konaklanır, akşam isteğe bağlı ve ek ücretli Kafkas Gecesi programı vardır. Ertesi gün Gürcistan’a geçilir ve tur Tiflis, Batum ve Ayder ile devam eder. Palandöken, Sarıkamış kayak merkezi ve Çıldır Gölü bu programda yer almaz. Turun kış dönemine denk gelen bir tarihi olup olmadığını tur sayfasından kontrol edin.

Kayağı daha yakında denemek isteyenler için Uludağ kayak turu bir hafta sonuna sığar. Doğu Anadolu’ya yönelik programları Doğu Anadolu turları sayfasında bulabilirsiniz. Kış döneminde bölge için grup programı planlamak isterseniz 0850 242 8860 numarasından bize ulaşın.